ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನಿಂದ SC/ST ಮೀಸಲಾತಿ 50% ಮಿತಿ ಮೀರಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದು ರದ್ದು

ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ (SC) ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ (ST) ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ತೀರ್ಪು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಈ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ 50% ಮೀಸಲಾತಿ ಮಿತಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ (ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಗಳ ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ನೇಮಕಾತಿಗಳು ಅಥವಾ ಹುದ್ದೆಗಳು) ಕಾಯಿದೆ, 2022 ಅನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮೀಸಲಾತಿ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾದ ಈ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ 50% ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಪರೀಕ್ಷಾ ಒಳನೋಟ & ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಈ ತೀರ್ಪು KPSC ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ನೇಮಕಾತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮೀಸಲಾತಿ ನೀತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ 'ಇಂದ್ರ ಸಾಹ್ನಿ ಮತ್ತು ಇತರರು vs. ಭಾರತ ಒಕ್ಕೂಟ, 1992' ತೀರ್ಪು ಮೀಸಲಾತಿಗಾಗಿ 50% ಮಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. 'ಮಂಡಲ್ ಆಯೋಗದ ಪ್ರಕರಣ' ತೀರ್ಪು ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಮಿತಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ 15(4), 15(5), 16(4), ಮತ್ತು 16(4A) ವಿಧಿಗಳು ಮೀಸಲಾತಿ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. OBC ಮೀಸಲಾತಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ 'ಕೆನೆಪದರ' (creamy layer) ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು SC/ST ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಲೇಖನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಕಾಂಕ್ಷಿಗಳು ತಿಳಿದಿರಬೇಕು. ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ High Courts Act, 1861 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಧಾನ ಪೀಠ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ಕಲಬುರಗಿಯಲ್ಲಿ ಪೀಠಗಳಿವೆ.